Schrijver Frank Westerman houdt 4 mei-lezing

Schrijver Frank Westerman houdt in 2012 de 4 mei-lezing Daden van licht kaliber tijdens de herdenkingsbijeenkomst in de Nieuwe Kerk in Amsterdam. Deze bijeenkomst gaat vooraf aan de Nationale Herdenking op de Dam.

Op 4 mei herdenkt Nederland de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en de slachtoffers die daarnazijn omgekomen in oorlogssituaties of vredesoperaties. Sinds 1992 houden bekende schrijvers de 4 mei-lezing. Daarin brengen zij ervaringen en emoties onder woorden en gaan zij in op de betekenis van 4 mei in het licht van de huidige tijd. Eerdere sprekers waren onder meer Willem Jan Otten, K. Schippers, Wim de Bie, Marga Minco, Harry Mulisch, Remco Campert en Geert Mak.

Frank Westerman
Frank Westerman (1964) is bekend van onder meer De graanrepubliek en Dier, bovendier. Hij werkte als correspondent voor de Volkskrant in voormalig Joegoslavië (1992-1994) en voor NRC Handelsblad vanuit standplaats Moskou (1997-2000). Over de val van Srebrenica in juli 1995 schreef hij samen met collega-journalist Bart Rijs Het Zwartste Scenario. Zijn 4 mei-lezing heeft als titel Daden van licht kaliber.

Maken en breken
“Als correspondent op de Balkan heb ik de gruwelen van de oorlog als gevolg van het uiteenvallen van Joegoslavië van zeer nabij meegemaakt”, zegt Westerman. “In mijn boeken komt het thema maken en breken steeds terug. Het gaat vaak over de maakbaarheid van en het streven naar een betere samenleving en hoe dat kan omslaan in verwoesting op enorme schaal.”

Kamp Vught
Van huis uit heeft Westerman een indringende familiegeschiedenis uit de Tweede Wereldoorlog meegekregen. “Mijn grootvader heeft van juli tot december 1943 in Kamp Vught gevangen gezeten omdat hij Joodse onderduikers had geholpen. Hij heeft er nauwelijks over verteld. Mijn moeder wel. Toen haar vader werd weggevoerd, was zij negen jaar. Zij heeft er intense herinneringen aan overgehouden

Morele verbetering
Het is ontluisterend te moeten vaststellen dat de gruwelijke kant van de menselijke natuur geregeld zichtbaar wordt en dat de morele verbetering van de mens niet vordert, vindt Westerman. “Je hoeft niet ver terug in de geschiedenis of naar een uithoek van de wereld te gaan om te zien hoe zich systematische wreedheden voltrekken van de ene groep mensen tegen de andere.”

Herdenken is hernemen
Herdenken is hernemen, zegt Westerman. “Herdenken is niet alleen stilstaan. Het is ook een stapje achteruit doen, zoals een atleet dat doet voor de aanloop naar een sprong. Een moment van concentratie en contemplatie. Door te denken aan je overleden dierbaren kun je richting geven aan je streven van de volgende dag.”